INFORMACJE OGÓLNE

System prawny Unii Europejskiej obejmuje:

• źródła prawa pierwotnego: Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dawny Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą, a następnie Wspólnotę Europejską), Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, Traktat o Unii Europejskiej z późniejszymi uzupełnieniami i poprawkami wynikającymi m.in. z Traktatu o fuzji, Jednolitego Aktu Europejskiego, Traktatu o UE, Traktatu z Amsterdamu, Traktatu z Nicei i Traktatu z Lizbony. Do źródeł unijnego prawa pierwotnego zalicza się ponadto wszystkie traktaty akcesyjne oraz tzw. ogólne zasady prawne.

• źródła prawa wtórnego: (uregulowania instytucji UE wydane na podstawie źródeł prawa pierwotnego):
- rozporządzenia mają charakter wspólnotowy i nie trzeba ich przekształcać w prawo krajowe (mają bezpośrednią moc obowiązującą)
- dyrektywy adresowane do konkretnych państw członkowskich, nakładają na nie obowiązek podjęcia działań w celu osiągnięcia wskazanego celu (adresat ma swobodę doboru środków i sposobu realizacji)
- decyzje obowiązują w całości tych, do których są adresowane (istnieje również możliwość wydawania decyzji niewskazujących adresatów)
Każdy z ww. rozporządzeń, dyrektyw i decyzji składających się na unijne prawo wtórne może mieć charakter aktu ustawodawczego i nieustawodawczego (tj. aktu delegowanego, wykonawczego oraz „bez przymiotnika”).
- zalecenia i opinie, porozumienia międzynarodowe, podstawowe procedury i orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE
Jeśli istnieje konflikt między prawem UE i normami prawnymi poszczególnych krajów, prawo Unii ma nadrzędność w stosunku do prawa państw członkowskich.

• Transpozycja prawa UE http://ec.europa.eu/community_law/index_pl.htm

• Prawo UE - serwis internetowy EUR-Lex - http://eur-lex.europa.eu/pl/index.htm

Artykuł 15 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej przewiduje, że "Każdy obywatel Unii i każda osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę statutową w Państwie Członkowskim ma prawo dostępu do dokumentów instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii, niezależnie od ich formy".
Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 nadało moc prawną temu postanowieniu w Traktacie, ustanawiając w szczególności, że Komisja, Rada i Parlament Europejski powinny udostępnić swoje dokumenty za pomocą rejestru elektronicznego.

• Rejestr dokumentów Parlamentu Europejskiego

• Rejestr dokumentów Rady Unii Europejskiej

• Rejestr dokumentów Komisji Europejskiej

Więcej informacji:

• Przewodnik po prawie Unii Europejskiej, broszura BROSZURA

• Procedury i organy portal Eur-Lex

• Technika prawodawcza (wersja angielska), portal Eur-Lex


TRAKTATY

• 1 grudnia 2009 r.Traktat z Lizbony zmieniający Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską Podpisany w Lizbonie w dniu 13 grudnia 2007 r. , Dz.Urz. UE C 306, 17 grudnia 2007 r. (wraz z Aktem końcowym Konferencji przedstawicieli rządów Państw Członkowskich)

• Protokół o sprostowaniu do Traktatu z Lizbony Dz.Urz. UE C 290, 30 listopada 2009 r.

• 1 stycznia 2007 r.Traktat dotyczący przystąpienia Republiki Bułgarii i Rumunii do Unii Europejskiej (2005 r.) Dz.Urz. UE L 157, 21 czerwca 2005 r.

• 1 maja 2004 r.Traktat o Przystąpieniu do Unii Europejskiej Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (2003 r.) Dz. Urz. UE L 236, 23 września 2003 r.

• Protokół ze sprostowania do Traktatu między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzecząpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczącego przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 roku. Dz.Urz. UE L 118, 6 maja 2008 r.

• Decyzja Rady zmieniająca Akt dotyczący wyboru przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich, 25 czerwca i 23 września 2002 r.

• 1 lutego 2003 r.Traktat z Nicei, podpisany w dniu 26 lutego 2001 r.Dz. Urz. UE C 80, 10 marca 2001 r.Dotyczył głównie reform instytucjonalnych umożliwiających skuteczne funkcjonowanie Unii po rozszerzeniu.

• Akt zmieniający protokół w sprawie Statutu Europejskiego Banku Inwestycyjnego - lipiec, 1999 r.

• 1 maja 1999 r. Traktat Amsterdamski zmieniający Traktat o Unii Europejskiej, Traktaty ustanawiające Wspólnoty Europejskie i niektóre związane z nimi akty - Amsterdam, 2 października 1997 r. Wprowadził zmiany oraz nową numerację artykułów do Traktatów WE i UE.

• 1995 r. Traktat o Przystąpieniu (1994 r. Austria, Szwecja, Finlandia)

• 1 listopada 1993 r.Traktat o Unii Europejskiej, podpisany w Maastricht 7 lutego 1992 r.
Traktat z Maastricht zmienił nazwę Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej na Wspólnotę Europejską. Ustanowił Unię Europejską opartą na trzech filarach o charakterze politycznym i gospodarczym.

• 1 lipca 1987 r.Jednolity Akt Europejski - Luksemburg, luty 1986 r. Ustanowił niezbędne dostosowania w celu realizacji rynku wewnętrznego.

• 1986 r. Traktat o Przystąpieniu (1985 r. - Hiszpania, Portugalia)

• 1 stycznia 1985 r.Traktat zmieniający Traktaty ustanawiające Wspólnoty Europejskie w odniesieniu do Grenlandii - Bruksela, 13 marca 1984 r.(Traktat grenlandzki)

• 1981 r. Traktat o Przystąpieniu (1979 r. - Grecja)

• Akt dotyczący wyboru przedstawicieli do Zgromadzenia w powszechnych wyborach bezpośrednich - Bruksela, 20 września 1976 r.

• 1 czerwca 1977 r.Traktat zmieniający niektóre postanowienia finansowe Traktatu ustanawiającego Europejskie Wspólnoty Gospodarcze oraz Traktatu ustanawiającego Jedną Radę i Jedną Komisję Wspólnot Europejskich - Bruksela, 22 lipca 1975 r. (Drugi traktat budżetowy)

• Traktat zmieniający niektóre postanowienia Protokołu w sprawie Statutu Europejskiego Banku Inwestycyjnego - Bruksela, 10 lipca 1975 r.

• 1973 r. Traktat o Przystąpieniu (1972 r. - Dania, Irlandia, Wielka Brytania)

• 1 stycznia 1971 r.Traktat zmieniający niektóre postanowienia budżetowe traktatów ustanawiających Wspólnoty Europejskie i Traktatu ustanawiającego Jedną Radę i Jedną Komisję Wspólnot Europejskich - Luksemburg, 20 kwietnia 1970 r.
(Pierwszy traktat budżetowy)

• 1 lipca 1967 r.Traktat ustanawiający Jedną Radę i Jedną Komisję Wspólnot Europejskich (Traktat Fuzyjny) - Bruksela, 8 kwietnia 1965 r.
Ustanowił jedną Komisję i jedną Radę dla ówczesnych trzech Wspólnot Europejskich.

• 1 stycznia 1958 r.Traktaty rzymskie (Traktaty ustanawiające EWG i EURATOM) - Rzym, 25 marca 1957 r.

• 23 lipca 1952 r. (wygasł: 23 lipca 2002 r.)Traktat paryski (Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Węgla i Stali) - Paryż, 18 kwietnia 1951 r.


JAK WNOSIĆ SKARGI DO INSTYTUCJI EUROPEJSKICH

• Procedura wnoszenia skarg indywidualnych do Komisji Europejskiej

• Procedura wnoszenia skarg indywidualnych do Sądu

• Procedura wnoszenia skarg indywidualnych do Parlamentu Europejskiego

• Wnoszenie skarg do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich (ERPO)

• Procedura wnoszenia skarg indywidualnych do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka


DOSTĘP DO AKTÓW PRAWNYCH I DOKUMENTÓW UE

EUR-Lex: portal prawny Unii Europejskiej

EUR-Lex oferuje wszechstronny dostęp do prawnych tekstów UE, takich jak: Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, Traktaty, akty obowiązujące, serie dokumentów Komisji Europejskiej, precedensy sądowe Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a także zbiór skonsolidowanej legislacji.

Portal jest dostępny w 23 językach urzędowych Unii Europejskiej (w tym w języku polskim).

Teksty te umieszczane są zgodnie z podziałem dziedzinowym Spisu Obowiązującego Prawodawstwa Wspólnot Europejskich, a także według tomu Specjalnego Wydania Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej. Numer w nawiasie informuje o liczbie dostępnych tłumaczeń w danym rozdziale.

Europejska Debata Publiczna
_______________________________________________________________________________
FUNDUSZE EUROPEJSKIE 2007-2013 - DOKUMENTY PROGRAMOWE

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko - szczegółowy opis priorytetów
Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko

Celem programu jest poprawa atrakcyjności inwestycyjnej Polski i jej regionów poprzez rozwój infrastruktury technicznej przy równoczesnej ochronie i poprawie stanu środowiska, zdrowia, zachowaniu tożsamości kulturowej i rozwijaniu spójności terytorialnej.

W ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, można uzyskać środki (między innymi) na takie działania jak:
1. a) budowę dróg oraz sieci lotniczej
2. b) budowę, rozbudowę, remont kanalizacji
3. c) rekultywacja obszarów zdegradowanych
4. d) ochrona środowiska
5. e) rozwój transportu kolejowego i morskiego
6. f) pozyskiwanie energii odnawialnej
7. g) ochronę i zachowanie dziedzictwa kulturowego
8. h) ochrona zdrowia i ratownictwo medyczne
9. i) infrastrukturę szkolnictwa wyższego

Priorytety Programu:
1. Gospodarka wodno-ściekowa
2. Gospodarka odpadami i ochrona powierzchni ziemi
3. Zarządzanie zasobami i przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska
4. Przedsięwzięcia dostosowujące przedsiębiorstwa do wymogów ochrony środowiska
5. Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych
6. Drogowa i lotnicza sieć TEN-T
7. Transport przyjazny środowisku
8. Bezpieczeństwo transportu i krajowe sieci transportowe
9. Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku i efektywność energetyczna
10. Bezpieczeństwo energetyczne, w tym dywersyfikacja źródeł energii
11. Kultura i dziedzictwo kulturowe
12. Bezpieczeństwo zdrowotne i poprawa efektywności systemu ochrony zdrowia
13. Infrastruktura szkolnictwa wyższego
14. Pomoc techniczna - Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego
15. Pomoc techniczna - Fundusz Spójności

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka - szczegółowy opis priorytetów

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

POIG ma na celu wspieranie szeroko rozumianej innowacyjności. Interwencja w ramach POIG będzie obejmowała zarówno bezpośrednie wsparcie dla przedsiębiorstw, instytucji otoczenia biznesu oraz jednostek naukowych świadczących przedsiębiorstwom usługi o wysokiej jakości, a także wsparcie systemowe zapewniające rozwój środowiska instytucjonalnego innowacyjnych przedsiębiorstw.

W ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka można otrzymać wsparcie (między innymi) na:
1. Rozwój kariery naukowej
2. Badania naukowe
3. Zdobywanie i wykorzystywanie nowych rozwiązań w gospodarce
4. Podniesienie innowacyjności przedsiębiorstw
5. Rozwój jednostek naukowych i badawczych
6. Wsparcie przedsiębiorstw wykorzystujących innowacyjne rozwiązania
7. Instytucje otoczenia biznesu
8. Promowanie polskiej gospodarki za granicą
9. Wspieranie turystyki
10. Tworzenie infrastruktury teleinformatycznej
11. Wspieranie e-gospodarki

Priorytety Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka:
1. Badania i rozwój nowoczesnych technologii
2. Infrastruktura sfery B+R
3. Kapitał dla innowacji
4. Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia
5. Dyfuzja innowacji
6. Polska gospodarka na rynku międzynarodowym
7. Społeczeństwo informacyjne - budowa elektronicznej administracji
8. Społeczeństwo informacyjne - zwiększenie innowacyjności gospodarki
9. Pomoc techniczna


Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Program Operacyjny Kapitał Ludzki - szczegółowy opis priorytetów

Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Program stanowi odpowiedź na wyzwania, jakie przed państwami członkowskimi UE, w tym również Polską, stawia odnowiona Strategia Lizbońska. Do wyzwań tych należą: uczynienie z Europy bardziej atrakcyjnego miejsca do lokowania inwestycji i podejmowania pracy, rozwijanie wiedzy i innowacji oraz tworzenie większej liczby trwałych miejsc pracy.

W ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki można (między innymi) otrzymać środki na:
1. otwarcie własnej działalności gospodarczej
2. powrót na rynek pracy
3. szkolenia zawodowe
4. zdobywanie nowych kwalifikacji i umiejętności
5. dodatkowe zajęcia pozalekcyjne
6. wsparcie administracji samorządowej
7. rozwój dialogu obywatelskiego
8. przeciwdziałanie wykluczeniom społecznym

Priorytety Programu:
1. Zatrudnienie i integracja społeczna
2. Rozwój zasobów ludzkich i potencjału adaptacyjnego przedsiębiorstw oraz poprawa stanu zdrowia osób pracujących
3. Wysoka jakość systemu oświaty
4. Szkolnictwo wyższe i nauka
5. Dobre rządzenie
6. Rynek pracy otwarty dla wszystkich
7. Promocja integracji społecznej
8. Regionalne kadry gospodarki
9. Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach
10. Pomoc techniczna


Program Operacyjny Pomoc Techniczna

Program Operacyjny Pomoc Techniczna - szczegółowy opis priorytetów
Program Operacyjny Pomoc Techniczna

W ramach tego systemu realizacji przewidziano komponenty pomocy technicznej we wszystkich programach operacyjnych zorientowane na wsparcie wdrażania poszczególnych programów.
Celem nadrzędnym Programu jest zapewnienie sprawnego i efektywnego przebiegu realizacji NSRO. Zostanie on osiągnięty poprzez realizację celów szczegółowych, mających za zadanie możliwie skuteczną neutralizację słabych stron i zagrożeń, przy jednoczesnym jak najefektywniejszym wykorzystaniu mocnych stron oraz istniejących szans.
Informacje o instytucjach wdrażających poszczególne działania znajdą Państwo na stronie Programu.


Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej

Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej - szczegółowy opis priorytetów
Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej

Program ten stanowi dodatkowy element wsparcia z funduszy strukturalnych, który wzmocni działanie innych programów na obszarze pięciu następujących województw: warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, lubelskiego, podkarpackiego oraz świętokrzyskiego.

Priorytety Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej
2. Nowoczesna gospodarka
3. Infrastruktura społeczeństwa informacyjnego
4. Wojewódzkie ośrodki wzrostu
5. Infrastruktura drogowa
6. Zrównoważony rozwój potencjału turystycznego opartego o warunki naturalne
7. Pomoc techniczna

Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego

Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego - szczegółowy opis priorytetów
Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego

Program ma na celu zmniejszenie różnic społeczno-gospodarczych Podlasia w stosunku do reszty kraju. Realizuje on zapisy zawarte w Strategii Rozwoju Województwa Podlaskiego do roku 2020.Celem głównym RPOWP 2007-2013 jest zwiększenie tempa wzrostu gospodarczego i tworzenie nowych pozarolniczych miejsc pracy przy poszanowaniu i zachowaniu dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego regionu.

Priorytety Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego
1. Innowacyjność i wspieranie przedsiębiorczości
2. Infrastruktura transportowa
3. Rozwój turystyki i kultury
4. Społeczeństwo informacyjne
5. Ochrona środowiska
6. Edukacja, opieka zdrowotna, kultura